قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

536

تاريخ الفي ( فارسى )

طاهرين را ، سلام اللّه عليهم اجمعين ، شصت و سه سال بوده و در سنهء تسع و تسعين يا در سنهء مائه ، به اهتمام عمر بن عبد العزيز ، آن ناسزاها بر طرف شد و ابواب ظلم بسته شد . و از هادى طوائف انام ، اعنى امام رضا ، عليه التّحية و السّلام ، منقول است كه در حقّ عمر بن عبد العزيز فرموده اگر چشمى بر فوت جوانى از بنى اميّه بگريستى بر فراق چون تو جوانمردى بايستى گريست . و در تاريخ ابن اعثم كوفى آورده كه چون حضرت امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، به كوفه مراجعت فرمود ، معاويه ضحّاك بن قيس الفهرى را ، كه شحنگى ولايت به او تعلّق داشت ، [ خواند و ] فوجى سواران به او حواله كرد كه : راه قبيلهء بنى كلب ، كه از آنجا به كوفه متاع مىبرند ، نگاهدار و هرچيزى در آن ناحيه يا بى غارت نماى . ضحّاك با آن سواران روان شد تا به منزل ثعلبيّه « 1 » رسيد و از آنجا به منزل قطقطانه فرود آمد . چون امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، از آن‌حال خبردار شد حجر بن عدىّ الكندى را بخواند و دو هزار سوار به دو داده فرمود كه برود و دفع ضحّاك كند . و ضحّاك به ناحيهء بنى كلب رسيده بود و دست به غارت و تاراج برگشاده و رئيس تغلبيه ، عمرو بن سعيد العلّامى كه از كبار اصحاب امير المؤمنين على بود ، را به قتل رسانيد . چون ضحاك خبر يافت كه امير المؤمنين ، حجر بن عدىّ را با دو هزار كس نامزد دفع او فرموده بترسيد و به خيل خود گفت كه : ما نزديك به كوفه فرود آمديم و عمرو بن سعيد را كه از خواص اصحاب على بود به قتل رسانيديم ، قوّت و قدرت آن نداريم كه با حجر بن عدىّ جنگ كنيم . پس مصلحت چنان است كه از اينجا كوچ كرده متوجّه شام شويم . اگر حجر بن عدىّ بر عقب ما بيايد بالضروره جنگ كنيم و الّا بسلامت خود را به حدود شام رسانيم و امير خود را از كيفيت حال خبر دهيم . خيل او گفتند : نيكو مىگويى . پس ضحّاك به جانب شام روان شد . چون حجر بن عدىّ از گريختن ايشان خبر يافت بر عقب ايشان بشتافت تا آنكه در حوالى قبيلهء بنى كليب به ايشان رسيد . در ميانهء ايشان جنگ واقع شد و هفت نفر از مردم ضحّاك و چهار نفر از اصحاب عدىّ كشته شد . امّا ضحّاك شكست خورده بگريخت و پيش معاويه برفت و حجر بن عدى بازگشته به ملازمت امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، آمد . بعد از آن معاويه مردى از بزرگان شام ، كه نام او يزيد بن الشجرة الرهاوى « 2 » بود ، بخواند و گفت : مىخواهم كه به مكّه روى و به نيابت من با حجّاج شرايط حج به اقامت رسانى و نايب علىّ بن ابى طالب را از مكّه بيرون كنى و از براى من از حاجيان بيت اللّه الحرام كه از اطراف

--> ( 1 ) . م : تغلبيه ؛ ق ، ش : بغلبيه . از منازل بين مكه و كوفه . نام آن به واسطهء ثعلبة بن عمرو است . ( 2 ) . منسوب به رها ، قبيله‌اى از اعراب .